Kultura

Plakat Baśniowe pogranicze. W krainie legend polskich i słowackich
Plakat Baśniowe pogranicze. W krainie legend polskich i słowackich

Program Współpracy Transgranicznej Interreg V-A Polska-Słowacja 2014-2020
Projekt realizowany przez: Gminę Miasto Rzeszów
Partner Projektu: Miasto Stropkov

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (85%) oraz ze środków budżetu państwa (5%).

Okres realizacji projektu: 1 marca 2021 r. – 31 grudnia 2021 r.

O Projekcie

Projekt ma na celu upowszechnienie w atrakcyjnej, nowoczesnej formie bogactwa dziedzictwa kulturalnego regionu pogranicza polsko-słowackiego w postaci baśni, legend i opowiadań. Legendy, powszechnie kojarzone z prostymi opowiastkami dla dzieci, mają w istocie głębokie znaczenie. Stanowią echo minionych czasów, są nośnikiem mądrości ludowych, tradycji i doświadczeń wielu pokoleń. Pełnią funkcję dydaktyczną oraz stanowią unikatowy przykład tradycyjnej formy przypowieści o niepowtarzalnej narracji. Jeśli przekazane są w odpowiedniej formie, wykrystalizowanej na przestrzeni setek lat, oddziałują na słuchacza na wielu płaszczyznach.

Legendy, baśnie i opowiadania terenów przygranicznych, wyrosłe z historii i niosące ze sobą morał i napomnienie, zasługują na utrwalenie i zaprezentowanie kolejnym pokoleniom w formie najbardziej dla nich atrakcyjnej.

W ramach Projektu zaplanowano działania, które pozwolą połączyć tradycję z nowoczesnością i zachęcić odbiorców w różnym wieku do sięgnięcia po przebogaty zasób historii, zarówno zabawnych, jak i czasem przerażających. Zawsze jednak wyjątkowo ciekawych. 

Wśród przewidzianych w Projekcie działań odbędą się między innymi:

  • Spotkania online z gawędziarzami, którzy zaprezentują baśnie i legendy Polski i Słowacji,
  • Warsztaty wrażeniowo sensoryczne – działanie kierowane do grup dziecięcych oraz dla osób dorosłych (nauczycieli, edukatorów, opiekunów przedszkolnych itp.). W ich trakcie uczestnicy poznają specjalne techniki czytania, wezmą udział w zajęciach z looperem oraz odczytają wybrane fragmenty tekstu z podziałem na role. Uczestnicy nauczą się również wykorzystywać elementy scenograficzne w celu uatrakcyjnienia prezentowanych materiałów,
  • Warsztaty ilustratorskie – uczestnicy poznają ciekawe formy ilustratorskie i stworzą ilustracje do wybranych legend, prezentujące zarówno występujące w niej postaci, jak i stosowne dekoracje,
  • Warsztaty animacji poklatkowej – w ramach działania powstałe podczas warsztatów ilustratorskich prace ożyją, uczestnicy warsztatów poznają magiczny świat animacji poklatkowej tworząc krótkie etiudy filmowe,
  • Wystawy – powstałe podczas warsztatów twórczych prace zaprezentowane zostaną podczas dwóch miesięcznych wystaw, z których jedna odbędzie się w Rzeszowie, druga w Stropkovie,
  • Event prezentujący podsumowanie projektu – w ramach wydarzenia zaprezentowane zostaną efekty realizacji projektu. Uczestnicy zapoznają się z powstałymi w ramach warsztatów pracami, wezmą udział w pokazie czytania wrażeniowego, obejrzą powstały z połączenia etiud filmowych dłuższy film animowany. Dla uczestników wydarzenia przewidziana jest również zabawa z animatorami w duchu legend Rzeszowa, Stropkova oraz przygranicznych rejonów górskich. Zwieńczeniem wydarzenia będzie pełnowymiarowe przedstawienie teatralne w przestrzeni otwartej.

Zachęcamy do śledzenia niniejszej strony internetowej. Wszelkie informacje dot. Projektu, w tym nadchodzących wydarzeń, publikowane będą na bieżąco.


18 maja 2021 r. odbyło się pierwsze spotkanie online w ramach cyklu „O czym bajarze bajdurzą”. W wydarzeniu uczestniczyło kilkudziesięciu uczestników z Polski i Słowacji. W trakcie spotkania zaprezentowane zostały trzy legendy: „Córka młynarza”, „Upiór” i „Diabelska karczma”. Dobór legend gwarantował prezentację zarówno polskich, jak i słowackich opowieści.

25 maja 2021 r. przeprowadzone zostało drugie spotkanie online z cyklu „O czym bajarze bajdurzą”. Po raz kolejny baśnie i legendy Polski i Słowacji zachwyciły kilkudziesięciu uczestników wydarzenia. Tym razem mieli oni okazję usłyszeć stropkovską legendę „Zakopana miłość”, legendę pogranicza „Mądry złodziej” oraz rzeszowską opowieść o Jakubie Ado – „Objawienie na drzewie”.

28 września 2021 r. zrealizowane zostało trzecie spotkanie online z cyklu „O czym bajarze bajdurzą”. Uczestnikom spotkania zaprezentowano następujące opowieści: „O zbóju Kostku”, „Fedor Hlavaty” oraz „Ligęzowie, Stadnicki czyli zbójcy szlachetnie urodzeni”.

19 października 2021 r. odbyło się ostatnie, czwarte spotkanie online w ramach cyklu „O czym bajarze bajdurzą”. Spotkanie "O ludziach, ich losach i przemijaniu", podobnie jak wszystkie poprzednie odsłony, zgromadziło kilkudziesięciu uczestników zarówno z Polski, jak i ze Słowacji.

   

19 i 20 czerwca 2021 r. odbyły się warsztaty ilustratorskie w ramach zadania "O damach i smokach - zobacz, żeby uwierzyć" podczas których uczestnicy zapoznali się z tajnikami sztuki ilustratorskiej. W trakcie warsztatów powstały piękne prace, wykonane różnymi technikami plastycznymi.

  

Warsztaty w ramach zadania "O damach i smokach - zobacz, żeby uwierzyć – cykl warsztatów artystycznych i wystaw" zakończone! 26 i 27 czerwca 2021 r. cztery grupy warsztatowe wyczarowały ze stworzonych wcześniej ilustracji animacje. Już niebawem efekt ich wytężonej pracy będzie cieszył wszystkich miłośników legend i baśni.

  

29 czerwca 2021 r. odbyły się w Rzeszowie warsztaty w ramach zadania „O panach i czarach - przeżyj, aby zrozumieć - cykl warsztatów wrażeniowo-sensorycznych”. Uczestnicy podczas zajęć poznali baśnie i legendy w zupełnie nowy, wrażeniowy sposób. Dzięki temu w przyszłości sami będą potrafili snuć opowieści tak, by były zawsze wyjątkowym przeżyciem! Dzięki wykorzystaniu rekwizytów, zarówno tych wyjątkowych, jak i łatwo dostępnych (w tym w domowej spiżarni) odbiorcy mogą „poczuć” historię, którą snuje narrator. Gwarantuje to niepowtarzalne przeżycia i pobudza zainteresowanie tak legendami, jak i oryginalnymi technikami ich prezentacji.

  

28 lipca 2021 r. odbyły się kolejne warsztaty w ramach zadania "O panach i czarach - przeżyj, aby zrozumieć - cykl warsztatów wrażeniowo-sensorycznych", tym razem w Stropkovie. Dla uczestników wydarzenia przygotowano moc atrakcji. A wszystko to w krainie legend pogranicza Polski i Słowacji. 

  

Event kulturalny „Legendo, ożyj!” już za nami!

25 września 2021 r. na Rynku w Rzeszowie miłośnicy baśni i legend wzięli udział w przedstawieniu pt. „Na szlaku legend polskich i słowackich”. Aktorzy prezentujący spektakl zaprosili na niesamowitą podróż do krainy magii i humoru. Przedstawiona opowieść zachwyciła zebraną przed sceną publiczność, zwłaszcza najmłodszych, którzy z ochotą wchodzili w interakcję z artystami.

Przedstawienie poprzedziły zabawy z animatorami, oczywiście w klimatach legend i baśni regionu pogranicza polsko-słowackiego.

Event stał się okazją do miłego spędzenia sobotniego popołudnia. W wydarzeniu wzięli udział oprócz mieszkańców Rzeszowa i turystów także goście przybyli ze Stropkova.

Kolejne atrakcje w ramach projektu „Baśniowe pogranicze. W krainie legend polskich i słowackich” już niebawem. Zapraszamy do udziału w poszczególnych wydarzeniach!

  

W ramach zadania „O damach i smokach – zobacz, żeby uwierzyć – cykl warsztatów artystycznych i wystaw”, powstał jedyny w swoim rodzaju film animowany! Wykorzystano w nim ilustracje, które powstały w trakcie warsztatów ilustratorskich. Uczestnicy zajęć tchnęli w nie życie, tworząc krótkie etiudy filmowe na kolejnych warsztatach, poświęconych animacji. Efekty ich pracy trafiły w ręce specjalistów, którzy wyczarowali z nich film "O damach i smokach - zobacz, żeby uwierzyć" legendy pogranicza polsko-słowackiego! 

https://www.youtube.com/watch?v=aHBsGxQ4p60

Wystawa „O damach i smokach - zobacz, żeby uwierzyć" w Rzeszowie zakończona!

Wystawa zorganizowana została w Rzeszowskim Domu Kultury filia Przybyszówka. Prezentowała ona prace stworzone przez uczestników warsztatów ilustratorskich, w których wzięła udział młodzież w wieku 10-15 lat. Oprócz wystawy odwiedzający mieli również okazję obejrzeć film "O damach i smokach - zobacz, żeby uwierzyć" legendy pogranicza polsko-słowackiego.

   

Wystawa „O damach i smokach - zobacz, żeby uwierzyć" w Stropkovie już za nami!

Wystawa była okazją do zapoznania się z pracami stworzonymi przez uczestników warsztatów ilustratorskich, w których wzięła udział młodzież w wieku 10-15 lat.
Oprócz wystawy odwiedzający mieli okazję obejrzeć film "O damach i smokach - zobacz, żeby uwierzyć" legendy pogranicza polsko-słowackiego.

Nagroda dla Rzeszowa za „Baśniowe pogranicze”

2022-09-30
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów
Nagroda dla Rzeszowa za Baśniowe pogranicze | Fot. Grzegorz Bukała/UM Rzeszów

Przygotowany przez Rzeszów i słowacki Stropkov projektBaśniowe pogranicze. W krainie legend polskich i słowackich” został doceniony w 15. edycji plebiscytu „Wydarzenie Historyczne Roku”.

Plebiscyt został zorganizowany przez Muzeum Historii Polski w Warszawie. Projekt „Baśniowe pogranicze. W krainie legend polskich i słowackich” został przygotowany przez Urząd Miasta Rzeszowa. W ramach projektu, realizowanego ze słowackim miastem Stropkov, zorganizowano szereg wydarzeń: spektakl teatralny „Legendo, ożyj!", wystawy, cykl spotkań online z gawędziarzami prezentującymi legendy pogranicza, warsztaty wrażeniowo-sensoryczne na temat technik pracy z tekstem legend oraz warsztaty artystyczne – ilustratorskie i poświęcone animacji poklatkowej. Powstałe ilustracje uczestnicy warsztatów wykorzystali do stworzenia etiud filmowych oraz dłuższej animacji prezentującej cztery legendy polsko-słowackiego pogranicza. W plebiscycie zwyciężył w kategorii „Edukacja”, a o zwycięstwo w finale walczył z następującymi wydarzeniami:

  • „Z Sierakowa pod Chocim. W 400. rocznicę zwycięstwa”, organizator: Muzeum Zamek Opalińskich w Sierakowie
  • Tajna misja Mazurów, organizator: Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „Pojezierze”
  • Wielkoformatowa gra planszowa „Gas Age − Epoka Gazu”, organizator: Muzeum Gazownictwa w Paczkowie
  • Akademia Witolda Pileckiego, organizator: Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

Zwycięski projekt w kategorii „Wydarzenie” to Otwarcie Centrum Szyfrów Enigma zorganizowane przez Poznańskie Centrum Dziedzictwa. To pierwsza na świecie multimedialna ekspozycja o historii złamania szyfrów Enigmy przez polskich matematyków Mariana Rejewskiego, Henryka Zygalskiego i Jerzego Różyckiego. Otwarciu towarzyszyły koncerty, widowisko wizualno-dźwiękowe „Brzmienie szyfrów”, gra miejska, nocne zwiedzanie oraz prezentacja oryginalnego egzemplarza niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.

I miejsce w kategorii „Wystawa” zajęła ekspozycja „Miasto-Moda-Maszyna” zrealizowana przez Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. Dzięki przekrojowemu charakterowi wystawa przypomina o najważniejszych wydarzeniach, fabrykach oraz instytucjach funkcjonujących na przestrzeni wieków w Łodzi, a także pozwala prześledzić proces produkcyjny w przemyśle tekstylnym, poczynając od naturalnych surowców, a kończąc na gotowych wyrobach.

Wystawa podzielona jest na trzy podstawowe wątki tematyczne przywołane w tytule, czyli miasto, moda, maszyna, które prezentowane są na trzech piętrach zabytkowej przestrzeni Białej Fabryki Ludwika Geyera.

W 15. edycji konkursu WHR Muzeum Historii Polski zdecydowało się przyznać po raz kolejny własną „Nagrodę Specjalną” projektowi realizowanemu w mniejszej skali niż przedsięwzięcia zwykle nagradzane w wymienionych wyżej trzech kategoriach. Film Artefakty z szafy. Historia moich przodków zaklęta w przedmioty zrealizował Związek Polaków w Kazachstanie. Dokument powstał w 85. rocznicę deportacji polskich rodzin do Kazachstanu. Przedmioty codziennego użytku stały się pretekstem do opowiedzenia historii Polaków wysiedlonych z ojczystych domów i przeniesionych w kazachski step. Widz poznaje losy bohaterów, patrząc przez dziurkę od klucza, zaglądając do szafy, odkurzając starą komodę. 

Finałowe projekty wybrało jury w składzie: prof. Jolanta Choińska-Mika – przewodnicząca jury (Uniwersytet Warszawski, wiceprzewodnicząca Rady MHP), Wojciech Duch (redaktor naczelny portalu historia.org.pl), Piotr Legutko (dyrektor TVP Historia), dr Marek Mutor (dyrektor Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu), Barbara Schabowska (dyrektor Instytutu Adama Mickiewicza), Gabriela Sierocińska-Dec (kierownik działu edukacyjnego Muzeum Historii Polski). Na kanale YouTube Muzeum Historii Polski można obejrzeć prezentację filmową wszystkich zwycięskich projektów. Plebiscyt angażuje wiele środowisk lokalnych, które chcą wypromować organizowane przez siebie przedsięwzięcia. Od początku istnienia Plebiscytu zgłoszono ok. 2000 przedsięwzięć, a w internetowym głosowaniu wzięło udział łącznie ponad 50 tys. internautów.

Link do prezentacji filmowej: https://www.youtube.com/watch?v=rqAnMH2ilsk